Bloembak: maten, materiaal en vullen

Kort antwoord

Een bloembak is een langwerpige bak voor eenjarige bloeiers, bolgewassen en kruiden, voor buiten op een vensterbank of muur of binnen in de vensterbank. Kies minstens 15 tot 20 cm diepte en breedte, afvoergaten voor buiten en een dichte bak of binnenbak voor binnen. Reken op drie à vier planten per 40 cm lengte.

Een bloembak is een langwerpige, meestal smalle bak voor bloeiende planten, kruiden en bollen. Je zet hem op een vensterbank, hangt hem aan een gevel of balkonhek, of zet hem op het terras langs een muur. Het verschil met een gewone plantenbak zit in de vorm: lang en ondiep, gemaakt voor een rij planten die samen één beeld vormen. Dat ondiepe is ook de zwakte. Weinig grond betekent snel uitdrogen.

Bloembak vol bloeiende bloemen in de vensterbank of onder een raam buiten

Waar komt de bloembak? Drie situaties

Een bloembak voor buiten moet water kwijt kunnen, een bloembak voor binnen moet water juist vasthouden. Begin daarom bij de plek, niet bij de kleur.

Plek Afvoer Gangbare diepte Geschikte materialen Aandachtspunt
Vensterbank binnen Dicht, of met opvangbak 12 tot 18 cm Keramiek, kunststof, zink Lekvrij; bak niet breder dan de vensterbank
Vensterbank of muur buiten Afvoergaten 15 tot 25 cm Kunststof, hout, metaal, fiberclay Gewicht, wind, waterstrepen op de gevel
Balkonhek of reling Afvoergaten, eventueel reservoir 15 tot 20 cm Kunststof, metaal Beugel moet bij de reling passen
Grond, terras of langs een muur Afvoergaten 20 tot 40 cm Alle materialen Mag zwaarder, dus meer grond

Voor bakken aan een balkonreling gelden eigen regels voor gewicht en bevestiging; die staan op de pagina over de balkonbak.

Maat en inhoud: de diepte bepaalt hoe vaak je water geeft

Een bloembak van 15 cm diep moet in de zomer vaak dagelijks water hebben, een bak van 25 cm diep houdt het bij gewone zomerwarmte twee tot drie dagen vol. Daarom is het verstandig om de bak die je mooi vindt een maat breder en dieper te kiezen dan je eerste ingeving.

Afmeting (l x b x h) Inhoud ongeveer Gewicht gevuld, nat Planten (zomerbloeiers)
40 x 15 x 15 cm 8 liter 5 tot 10 kg 3
60 x 18 x 17 cm 16 liter 8 tot 17 kg 4 à 5
80 x 20 x 18 cm 25 liter 13 tot 26 kg 6 à 7
100 x 25 x 22 cm 45 liter 23 tot 46 kg 8 à 10

De inhoud is gerekend aan de binnenkant, met een taps toelopende vorm iets lager dan lengte x breedte x hoogte. Natte potgrond weegt 0,5 tot 1 kg per liter, plus het gewicht van de bak zelf. Wil je de inhoud precies weten, gebruik dan de potmaat-calculator.

Welk materiaal voor een bloembak?

Kunststof is de meest gekozen bloembak, omdat hij licht is, goedkoop en de grond langer vochtig houdt dan een poreus materiaal. Nadeel: dun plastic verbleekt en wordt na een paar zomers bros in de volle zon. Knijp in de lange zijde; een stevige bak geeft nauwelijks mee.

Terracotta oogt warm, maar verdampt water door de wand. Een terracotta bloembak in de zon droogt dus nog sneller uit, en laag gebakken terracotta kan in de winter barsten. Waarom, lees je bij de terracotta pot.

Hout isoleert goed en past bij een landelijke gevel, maar rot als natte grond er direct tegen zit. Bekleed de binnenkant met folie en laat de afvoergaten vrij. Op de pagina over de houten plantenbak staat hoe je dat aanpakt.

Zink en ander metaal zijn strak en licht, maar warmen in de zon sterk op. Op een vensterbank op het noorden of oosten is dat geen probleem, op het zuiden wel.

Water: het grootste verschil tussen binnen en buiten

Buiten moet een bloembak afvoergaten hebben, ook als hij een waterreservoir heeft. Een reservoir in de bodem met een overloop, waarbij een paar centimeter water onderin blijft staan, is handig bij een zonnige gevel. Het wordt een probleem als de overloop verstopt raakt of ontbreekt: na een week regen staan de wortels in water.

Let bij een bak aan de gevel op waar het afvoerwater naartoe loopt. Water met potgrond geeft bruine strepen op lichte muren en vensterbanken. Een smalle onderschotel of een paar vilten afstandhouders, zodat de bak net vrij staat, voorkomt veel.

Binnen is het omgekeerd. Een bloembak op een houten of stenen vensterbank mag niet lekken. Zet de planten in hun kweekpotjes in een dichte sierbak, en giet na tien minuten het water weg dat onderin blijft staan. Waarom die combinatie werkt, staat in het verschil tussen sierpot en kweekpot.

Beplanten door het jaar

Een bloembak kun je drie keer per jaar opnieuw beplanten, zodat hij nooit leeg staat. Gebruik verse potgrond voor balkon- en terrasplanten en meng bij een seizoenswissel de bovenste helft met nieuwe grond.

  • Voorjaar (maart tot mei): viooltjes, primula en de bollen die je in de herfst hebt geplant. Zomerbloeiers pas na de laatste nachtvorst, in Nederland meestal half mei.
  • Zomer (mei tot september): geranium (Pelargonium), hangende petunia, vlijtig liesje (Impatiens walleriana) voor de schaduw, kruiden zoals tijm en basilicum.
  • Herfst en winter (oktober tot februari): heide, siergrassen, klimop en viooltjes, met tulpen- en krokusbollen ertussen op 10 tot 15 cm diepte.

Zomerbloeiers in een bloembak zijn hongerig. Na zes tot acht weken is de voeding in verse potgrond grotendeels op, en vanaf dan geef je om de week vloeibare voeding volgens het etiket. Hoe vaak en waarom, lees je bij voeding voor planten in potten; voor bloeiers buiten geldt hetzelfde principe, alleen met een hogere frequentie in de zomer.

Wat vaak misgaat

  • Te smalle bak in de volle zon. Een bak van 12 cm breed op het zuiden droogt eind juli binnen een middag uit.
  • Afvoergaten afgedekt. Door een binnenbak of plastic zak zonder gaten blijft water staan. De bladeren worden geel van onderaf.
  • Bak te vol geplant. In mei mooi vol, in augustus een kluwen van stengels met schimmel aan de binnenkant.
  • Niet vastgezet. Een lege bak op een vensterbank buiten waait bij de eerste herfststorm naar beneden.
  • Oude grond laten zitten. Na een seizoen is de structuur weg en loopt water er los doorheen of blijft het staan.

Een bloembak is een van de vele soorten plantenbakken. In het overzicht soorten plantenpotten staan alle materialen naast elkaar. Voor grotere bakken op het terras is een plantenbak kiezen een goede volgende stap.

Andere soorten potten

Veelgestelde vragen

Hoeveel planten gaan er in een bloembak?

Voor zomerbloeiers als geranium en vlijtig liesje is drie à vier planten per 40 cm lengte een goede richtlijn bij een bak van 15 tot 20 cm breed. Wil je direct een vol beeld, dan kan het iets dichter, maar dan heb je in augustus meer water en voeding nodig. Hangplanten zet je aan de voorkant, rechtopgaande soorten achterin.

Moet er een gat in een bloembak voor buiten?

Ja. Een bloembak buiten zonder afvoer loopt na een flinke regenbui vol, en de wortels staan dan dagen in water. Zit er geen gat in, boor er dan een paar in de bodem, of gebruik de bak alleen als sierbak met een kweekbak erin. Sommige bakken hebben een waterreservoir met een overloop; die overloop moet wel open zijn.

Kan een bloembak de hele winter buiten blijven?

De bak zelf meestal wel, als hij van kunststof, metaal, hout of goed vorstbestendig materiaal is. Eenjarige zomerbloeiers overleven de winter niet; die vervang je in de herfst door winterharde planten of bollen. Een bak met heide, viooltjes en tulpenbollen blijft zo de hele winter gevuld. Zet terracotta liever op een beschutte plek.

Welke bloembak is geschikt voor een vensterbank binnen?

Binnen is een bak zonder afvoergat of met een dichte opvangbak de veiligste keus, zodat er geen water op de vensterbank lekt. Zet de planten liever in hun kweekpotjes in de bak, zodat je overtollig water kunt weggieten. Meet de diepte van de vensterbank: een bak die 2 cm uitsteekt, wordt er met een gordijn of raamkruk zo afgestoten.

Hoe hang je een bloembak veilig aan de muur of het kozijn?

Gebruik metalen bloembakhouders die bij de breedte van de bak passen, vastgeschroefd met pluggen in steen. Een gevulde bak van een meter weegt makkelijk 15 tot 30 kg. Hang hem niet boven een stoep of pad zonder stevige bevestiging. Aan een kozijn alleen met houders die voor dat kozijn bedoeld zijn, niet met losse haken.